Działalność naukowo-badawcza


 

W ramach działalności statutowej w Instytucie realizowane są trzy tematy badawcze:

  1. Bezpieczeństwo budowli wodnych (zapór ziemnych i betonowych oraz zamknięć ruchomych;
  2. Bezpieczeństwo składowania oraz wykorzystanie stałych odpadów górniczych i przemysłowych i ich wpływ na środowisko naturalne;
  3. Kształtowanie ilości i jakości zasobów wodnych (powierzchniowych i gruntowych) oraz ich optymalne wykorzystanie.

Badania naukowe Instytutu obejmują zagadnienia:

  • wpływ działalności rolniczej na ilościowe i jakościowe zmiany środowiska wód podziemnych;
  • technologia, konstrukcja i eksploatacja nasypów hydrotechnicznych z gruntów spoistych, organicznych i antropogenicznych;
  • geotechnika ziemnych budowli hydrotechnicznych;
  • składowanie i zagospodarowanie stałych odpadów górniczych i przemysłowych oraz ocenę ich wpływu na środowisko;
  • hydrotransport;
  • optymalizacja pracy pompowni;
  • systemy rozprowadzania wód zanieczyszczonych;
  • hydrauliczne badania modelowe budowli wodnych;
  • optymalne rozwiązania techniczno-ruchowe śluz żeglugowych;
  • modelowanie matematyczne procesów cyklu hydrologicznego;
  • kształtowanie i wykorzystanie zasobów wodnych;
  • modelowanie przepływu wody w ciekach z uwzględnieniem transportu rumowiska;
  • projektowanie i gospodarka wodna na zbiornikach retencyjnych;
  • technologia betonów hydrotechnicznych;
  • analiza konstrukcji w budownictwie wodnym i rolniczym;
  • bezpieczeństwo budowli wodnych.

Unikalna pozycja Instytutu w skali kraju wynika z prowadzenia badań łączących nauki techniczne i przyrodnicze w dziedzinie ochrony środowiska ze szczególnym uwzględnieniem wód powierzchniowych i podziemnych a także ochrony gleb. Poważnym bodźcem przyczyniającym się do intensyfikacji rozwoju naukowego i usprawnienia systemu organizacyjnego w ostatnich latach, jest zaangażowanie się w prace wykonywane w ramach grantów oraz badań zleconych przez gospodarkę narodową, które dotyczą głownie dorzecza górnej i środkowej Odry. Po aktywnym udziale Instytutu w pomiarach w czasie trwania kulminacyjnych przepływów w Odrze i jej dopływach w 1997 r., aktywnie uczestniczyliśmy w programie usuwania skutków powodzi. Zaproponowaliśmy modernizacje systemu ochrony od powodzi, prowadziliśmy nadzory nad wykonawstwem obwałowań i zbiorników wodnych. Opracowaliśmy oryginalne modele i programy komputerowe dotyczące transformacji fali powodziowej w Odrze i jej dorzeczach.

Do ważniejszych osiągnięć naukowych zaliczyć należy badania nad kształtowaniem się wód podziemnych na terenie m. Wrocławia, badania modelowe i terenowe dla ujęć wód podziemnych dla LGOM-u, badania nad wykorzystaniem gruntów organicznych do budowy nasypów hydrotechnicznych. W ostatnich latach przygotowano komputerowe bazy danych dotyczące hydrologii i hydrogeologii dorzecza Odry. Na tej podstawie opracowano model prognostyczny oceny zanieczyszczeń wód powierzchniowych w głównych ciekach dorzecza.

Instytut poważnie zaangażowany jest w badania w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym. Wykonane tam prace badawcze dotyczące m.in. ochrony wód, procesu składowania urobku poflotacyjnego, hydrotransportu i optymalizacji pompowni wód zrzutowych zostały wdrożone w praktyce przemysłowej, przynosząc wielomiliardowe oszczędności.

Na zlecenie DVWK zrealizowaliśmy polsko-niemiecki projekt badawczy „Ocena ładunku azotu i fosforu ze źródeł rolniczych wnoszonych do rzek dorzecza Odry”. Badania prowadziły IMUZ Falenty, IIŚ AR i Instytut Hydrologii Niemieckiego Centrum Badawczego Użytkowania i Zagospodarowania Krajobrazu Rolniczego.

Wizytówką Instytutu jest także mały zbiornik zlokalizowany w Mściwojowie (woj. dolnośląskie). Dla tego zbiornika wykonaliśmy prace studialne, projektowe, nadzór w trakcie budowy a obecnie prowadzimy tam badania naukowe.

Instytut realizuje projekt pt. „Geokompozyty sorbujące wodę – innowacyjne technologie wspomagające wegetację roślin” współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Działania 1.3, Poddziałanie 1.3.1, nr umowy o dofinansowanie UDA – POIG.01.03.01.-00-181/09-00. Badania prowadzą :Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu jako lider projektu oraz Politechnika Wrocławska i Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych. Termin realizacji 1.10.2009 r. -30.04.2014 r.

Prace o charakterze utylitarnym zostały wdrożone między innymi w:

  • zbiornikach wodnych i osadowych Słup, Bukówka, Kobyla Góra, Sosnówka, Mietków, Komorów, Staniszów, Dobromierz, Topola, Kozielno, Żelazny Most, Gilów, Pilchowice, Leśna, Bielawa;
  • przepompowniach Tarnówek i Kalinówka.

Należy podkreślić, że w pracach naukowych i dydaktycznych wykorzystujemy także długoletnie doświadczenie emerytowanych pracowników Instytutu (prof. J. Kowalski, prof. W. Parzonka, dr J. Krężel).